Nederlandse Arbeidsmarkt & AI Invloed

CBS 2023 · GitHub ↗

Dit is een onderzoeksvisualisatie van 114 beroepsgroepen uit de ESCO-beroepsclassificatie (Europese Commissie), goed voor 9,7 miljoen banen in Nederland (CBS 2023). De oppervlakte van elke tegel is evenredig met het aantal werkenden; de kleur toont AI-invloed (0–10) of mediaan uurloon — schakel via de knoppen onderaan. Zweef of tik op een tegel voor naam, score en toelichting. Dit is geen rapport of economische publicatie — het is een hulpmiddel om arbeidsmarktdata visueel te verkennen.

Bekijk de gebruikte scoringsprompt (voorbeeld)

Beoordeel de AI-invloed van dit beroep op een schaal van 0–10. Factoren: - Zijn de werkproducten fundamenteel digitaal? - Kan het werk op afstand/online worden gedaan? - Betreft het creatieve of originele contentcreatie? - Omvat het patroonherkenning, data-analyse of tekstverwerking? - Is fysieke aanwezigheid, manuele behendigheid of zintuiglijk oordeel vereist? Geef een score en een korte toelichting van 2-3 zinnen.

Een hoge score betekent niet dat een beroep verdwijnt — softwareontwikkelaars scoren 8/10 omdat AI hun werk ingrijpend verandert, maar de vraag kan juist groeien als elke ontwikkelaar productiever wordt. De scores zijn ruwe schattingen van een taalmodel en houden geen rekening met vraagveranderingen of regelgeving.

Gebaseerd op karpathy.ai/jobs van Andrej Karpathy · GitHub ↗

Kleur:

Voor de beste ervaring: gebruik een desktopbrowser — de kaart is interactiever op een groter scherm.

Over dit onderzoek

Dit is een onderzoeksvisualisatie van 114 beroepsgroepen uit de ESCO-beroepsclassificatie (Europese Commissie), goed voor 9,7 miljoen banen in de Nederlandse economie op basis van CBS-data 2023. De oppervlakte van elke tegel is evenredig met het aantal werkenden. De kleur toont de geselecteerde maatstaf — wissel tussen AI-invloed en mediaan uurloon (CBS 2023). Zweef of klik op een tegel voor details. Dit is geen rapport, geen onderzoekspaper en geen serieuze economische publicatie — het is een hulpmiddel om arbeidsmarktdata visueel te verkennen.

Door AI gescoord: De broncode bevat scrapers en een scoringspipeline waarmee je via een prompt aan Claude (Anthropic) elke beroepsgroep een score kunt laten geven. Je schrijft een prompt, Claude scoort elke beroepsgroep, en de treemap kleurt dienovereenkomstig. De optie AI Invloed is één voorbeeld — het schat in hoeverre huidige AI (die primair digitaal werkt) elk beroep zal transformeren. Maar je kunt een andere prompt schrijven voor elke vraag — bijv. invloed aan humanoid robotics, risico op offshoring, impact van de energietransitie — en de pipeline opnieuw draaien voor een andere kleurlaag.

Bekijk de gebruikte scoringsprompt (voorbeeld)

Kanttekening bij AI-invloedscores: Dit zijn ruwe schattingen van een taalmodel, geen rigoureuze voorspellingen. Een hoge score betekent niet dat een beroep verdwijnt. Softwareontwikkelaars scoren 8/10 omdat AI hun werk ingrijpend verandert — maar de vraag naar ontwikkelaars kan juist groeien als elke ontwikkelaar productiever wordt. De score houdt geen rekening met vraagveranderingen, latente vraag, regelgeving of sociale voorkeur voor menselijke arbeid. Veel beroepen met een hoge score zullen veranderen, niet verdwijnen.

Broncode: github.com/rhoeijmakers/nl-jobs · Gebaseerd op het concept van Andrej Karpathy / mariodian/jobs

Versiegeschiedenis

v2.4 — maart 2026

Verhuisd naar beroepen.schmuki.nl — canonical URL en Open Graph-metadata bijgewerkt

v2.3 — maart 2026

Licht thema: warm crème achtergrond, serif koptekst (DM Serif Display), teal accenten
"AI-blootstelling" hernoemd naar "AI-invloed" — neutralere terminologie
ESCO-koppeling verbeterd: CBS BRC→ISCO-concordantie (Bijlage 2) als brug in plaats van vrije tekstzoekopdracht — voorkomt verkeerde matches zoals architect→IT-architect
Scoringsprompt en toelichtingen volledig in het Nederlands
Dashboard: voortgangsbalkjes "Werkenden per loonband" en "Werkenden per niveau" leesbaar op lichte achtergrond
"Beroepsgroepen per niveau" kaart opnieuw vormgegeven met gekleurde topbalk per niveau
Footer-navigatie zichtbaarder en duidelijk klikbaar gemaakt

v2.2 — maart 2026

Mobiele lay-out verbeterd: dashboardkaarten worden verticaal gestapeld (volledig breed) in plaats van horizontaal scrollend
Grafiekbreedte in dashboardkaarten schaalt mee met de schermbreedte op mobiel
Treemap-hoogte op mobiel vergroot naar 150vw zodat alle categorieën voldoende ruimte krijgen voor zichtbare tegels — inclusief kleine sectoren zoals Bouwberoepen
Voettekstmarge verplaatst naar CSS (margin-bottom) in plaats van JS-correctie, waardoor de treemap altijd correct tot de rand wordt gevuld

v2.1 — maart 2026

Dashboardpaneel toegevoegd per tabblad: vijf kleine grafieken verschijnen contextgevoelig onder de legenda
AI Invloed: KPI hoge AI-invloed (score ≥ 7), scoreverdeling (histogram), top 5 hoogste invloed, gemiddelde score per sector (staafdiagram), score × uurloon (scatter)
Uurloon: werkenden per loonband, loonverdeling, uurloon per opleidingsniveau, top 5 hoogst betaald, score × uurloon (scatter)
Opleidingsniveau: werkenden per niveau, AI-score per niveau, uurloon per niveau, beroepsgroepen per niveau, score × uurloon (scatter)
OG-preview bijgewerkt met dashboardweergave

v2.0 — maart 2026

Opleidingsniveau toegevoegd als derde kleurlaag (naast AI-invloed en uurloon)
Gebaseerd op ISCO-08 vaardigheidsniveaus 1–4, deterministisch afgeleid uit BRC-categoriecodes — geen schatting, geen API-aanroep
Tegels tonen nu het label van de actieve laag (score, loon of opleidingsniveau)

v1.9 — maart 2026

Treemap hoogte op mobiel vergroot naar 100vw (was 56vw)

v1.8 — maart 2026

Mobiel: pagina nu scrollbaar, introductie volledig zichtbaar
Legenda inline geplaatst (niet meer zwevend over de kaart) op mobiel
Disclaimer toegevoegd onder de kaart op mobiele weergave
Kleurschaal aangepast: hogere scores nu duidelijker rood (dichter bij karpathy.ai/jobs)

v1.7 — maart 2026

Mobiele weergave verbeterd: footer wrapping opgelost, legenda correct gepositioneerd
Treemap hoogte dynamisch via flex layout (stabiel op alle schermformaten)
Introductietekst ingekort op kleine schermen zodat de kaart meer ruimte krijgt

v1.6 — maart 2026

Toelichtingen per beroep vertaald van Engels naar Nederlands
Credit naar Andrej Karpathy toegevoegd in intro en footer

v1.5 — maart 2026

Introductietekst zichtbaar op de hoofdpagina (niet meer achter een knop)
Scoringsprompt uitklapbaar direct onder de introductie
Nieuwe OG-preview afbeelding bijgewerkt

v1.4 — maart 2026

Toelichting 'Over dit onderzoek' herschreven in karpathy-stijl
Scoringsprompt zichtbaar als uitklapbare sectie
Tegellabels tonen score én aantal banen (bijv. 8/10 · 287k banen)
Knop 'Werkgelegenheid' verwijderd
Plausible analytics toegevoegd

v1.3 — maart 2026

Tegels beginnen donker; volle kleur verschijnt bij hoveren (zoals karpathy.ai/jobs)
Dashboard-stijl stats: grote vetgedrukte cijfers met uppercase labels
Subtitel vereenvoudigd, introbar in onderzoeksstijl

v1.2 — maart 2026

Categoriefout hersteld: artsen en verpleegkundigen stonden onder 'Transport'
Korte uitleg toegevoegd boven de kaart
Versiegeschiedenis toegevoegd
Open Graph-preview voor sociale media (LinkedIn, WhatsApp, X)

v1.1 — maart 2026

Mobiele weergave verbeterd: toelichting verschijnt als onderste balk bij tikken
Toelichting 'Over dit onderzoek' toegevoegd (methode, prompt, databronnen, beperkingen)
Categorielabels afgekapt bij smalle tegels

v1.0 — maart 2026

Eerste versie: Nederlandse arbeidsmarkt & AI-invloed
114 beroepsgroepen op basis van ESCO v1.2 en CBS 2023, 9,7M werkenden
AI-invloed gescoord door Claude (Anthropic) op basis van beroepsomschrijvingen